Δοκιμασία πρόκλησης με μεταχολίνη

Η δοκιμασία πρόκλησης με μεταχολίνη (Methacholine Challenge Test) είναι μια ειδική διαγνωστική εξέταση που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών, κύριο χαρακτηριστικό του άσθματος.

Ερωτήσεις – Απαντήσεις

1. Τι είναι η δοκιμασία πρόκλησης με μεταχολίνη;
Είναι μια λειτουργική εξέταση αναπνοής που προκαλεί ήπια στένωση των βρόγχων με σκοπό να διαγνωστεί η υπεραντιδραστικότητα των αεραγωγών, όπως στο άσθμα.

2. Πώς γίνεται η εξέταση;
Ο ασθενής εισπνέει σταδιακά αυξανόμενες δόσεις μεταχολίνης (φάρμακο που μιμείται την ακετυλοχολίνη), και μετά από κάθε δόση γίνεται μέτρηση με σπιρόμετρο.

3. Ποιος είναι ο στόχος της εξέτασης;
Να παρατηρηθεί πόσο εύκολα “αντιδρούν” οι αεραγωγοί. Αν μειωθεί σημαντικά η FEV₁ (κατά ≥20%), αυτό δείχνει υπεραντιδραστικότητα.

4. Πότε χρησιμοποιείται η μεταχολίνη;

• Όταν υπάρχει ύποπτο άσθμα αλλά η βασική σπιρομέτρηση είναι φυσιολογική
• Σε αθλητές με υποψία άσθματος κόπου
• Για αποκλεισμό άσθματος σε ιατροδικαστικές ή επαγγελματικές αξιολογήσεις

5. Ποια είναι τα κριτήρια θετικού τεστ;
Αν η FEV₁ μειωθεί κατά ≥20% σε χαμηλή δόση μεταχολίνης (συνήθως <8 mg/ml), το τεστ θεωρείται θετικό.

6. Υπάρχει κίνδυνος από την εξέταση;
Είναι γενικά ασφαλής, αλλά μπορεί να προκαλέσει παροδική δύσπνοια, βήχα ή ήπιο βρογχόσπασμο. Υπάρχει διαθέσιμο αντίδοτο (βρογχοδιασταλτικό) αν χρειαστεί.

7. Υπάρχουν αντενδείξεις;
Ναι. Η εξέταση δεν γίνεται σε άτομα με:

• Σοβαρό άσθμα ή FEV₁ < 60%
• Πρόσφατο έμφραγμα ή εγκεφαλικό
• Εγκυμοσύνη
• Σοβαρή υπέρταση ή ανεύρυσμα

8. Τι προετοιμασία απαιτείται πριν την εξέταση;

• Διακοπή βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων 12-48 ώρες πριν
• Όχι καφές/τεΐνη πριν την εξέταση
• Όχι έντονη άσκηση την ίδια ημέρα

9. Μπορεί να υπάρξει ψευδώς θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα;
Ναι. Π.χ., σε ιογενή λοίμωξη, αλλεργική ρινίτιδα ή σαρκοείδωση μπορεί να υπάρχει θετικό τεστ χωρίς άσθμα. Επίσης, μερικοί ασθενείς με άσθμα μπορεί να έχουν αρνητικό τεστ (ειδικά αν λαμβάνουν θεραπεία).

10. Ποια είναι η διαφορά με τη δοκιμασία πρόκλησης με σωματική άσκηση;

• Η μεταχολίνη δρα φαρμακολογικά (χημικό ερέθισμα)
• Η άσκηση δρα φυσιολογικά μέσω της αναπνευστικής οδού
  Και οι δύο ελέγχουν την υπεραντιδραστικότητα, αλλά με διαφορετικούς μηχανισμούς.