Επεμβατική Πνευμονολογία

Ερωτήσεις – Απαντήσεις

Τι είναι η Επεμβατική Πνευμονολογία;

Η Επεμβατική Πνευμονολογία είναι ένας εξειδικευμένος τομέας της Πνευμονολογίας που ασχολείται με διαγνωστικές και θεραπευτικές επεμβάσεις στο αναπνευστικό σύστημα, χρησιμοποιώντας ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους.

Στόχος της είναι να βοηθήσει στη διάγνωση, παρακολούθηση και θεραπεία παθήσεων των πνευμόνων και των αεραγωγών, χωρίς την ανάγκη ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης.

Πότε χρειάζεται να γίνει επεμβατική πνευμονολογική πράξη;

Μια επεμβατική πράξη μπορεί να χρειαστεί όταν:

• οι απεικονιστικές εξετάσεις (αξονική τομογραφία θώρακος) δείχνουν κάποια βλάβη που χρειάζεται διερεύνηση,
• υπάρχει υγρό στον θώρακα (πλευριτική συλλογή) που πρέπει να διερευνηθεί ή να παροχετευθεί,
• υπάρχει απόφραξη ή στένωση που προκαλεί δύσπνοια και χρειάζεται αποκατάσταση,
• απαιτείται σταδιοποίηση κακοήθειας

Με απλά λόγια, οι επεμβατικές πράξεις βοηθούν όταν οι συνηθισμένες εξετάσεις δεν αρκούν για τη διάγνωση ή όταν χρειάζεται άμεση παρέμβαση για να βελτιωθεί η αναπνοή.

Ποιες είναι οι πιο συχνές επεμβάσεις στην Επεμβατική Πνευμονολογία;

Μερικές από τις πιο συχνές πράξεις είναι:

• Εύκαμπτη βρογχοσκόπηση:
  Εισαγωγή λεπτού, εύκαμπτου σωλήνα από τη μύτη ή το στόμα για να εξεταστούν οι αεραγωγοί.
  Κατά τη διάρκεια της εξέτασης μπορεί να ληφθούν:
  – δείγματα για τη διερεύνηση λοιμώξεων και διάμεσων πνευμονοπαθειών
  – βιοψίες με λαβίδα από βλάβες των αεραγωγών ή του πνευμονικού παρεγχύματος
  – Κρυοβιοψία πνεύμονα- μια εξειδικευμένη διαγνωστική τεχνική που χρησιμοποιείται κυρίως για τη λήψη δειγμάτων από τον πνευμονικό ιστό, με σκοπό τη διάγνωση διάμεσων πνευμονικών νοσημάτων (όπως η πνευμονική ίνωση, η σαρκοείδωση κ.ά.) και άλλων μη καρκινικών ή καρκινικών παθήσεων. Έχει καλύτερη διαγνωστική ακρίβεια σε σύγκριση με συμβατικές βιοψίες με λαβίδα και είναι λιγότερο επεμβατική και με μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με χειρουργική βιοψία.
  Χρησιμοποιείται τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά (π.χ. για καθαρισμό αεραγωγών ή αφαίρεση ξένων σωμάτων).

• Ενδοβρογχικός Υπέρηχος (EBUS):
  Συνδυάζει βρογχοσκόπηση με υπερηχογράφημα για λήψη δειγμάτων από λεμφαδένες του μεσοθωρακίου ή βλάβες κοντά στους αεραγωγούς.
  Χρησιμοποιείται συχνά για σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα ή για διάγνωση λεμφαδενοπαθειών.

• Κατευθυνόμενη βρογχοσκοπηση (navigational bronchoscopy):
  Η κατευθυνόμενη βρογχοσκόπηση είναι μια ειδική μορφή βρογχοσκόπησης που γίνεται με τη βοήθεια προηγμένων τεχνολογιών καθοδήγησης για την πιο ακριβή εντόπιση και προσπέλαση βλαβών ή αλλοιώσεων στους βρόγχους ή στους πνεύμονες που δεν είναι ορατές με το απλο βρογχοσκοπιο (πχ πνευμονικοί όζοι).
  
  Χρησιμοποιούνται διάφοροι μέθοδοι καθοδήγησης, όπως:

1. Υπερηχοτομογραφία ενδοβρογχική (EBUS): Ο υπέρηχος βοηθά στην εύρεση λεμφαδένων ή όγκων δίπλα στους βρόγχους.
2. Νavigational bronchoscopy: Συστήματα καθοδήγησης GPS με βάση αξονική τομογραφία.
3. Φθοροσκόπηση (ακτινοσκόπηση): Χρήση ακτινών Χ κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
4. Εικονική βρογχοσκόπηση: Προσομοίωση διαδρομής προς τη βλάβη με βάση εικόνες CT.
   
   Χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια, συγκριτικά με την απλη βρογχοσκοπηση και εχει λιγότερες επιπλοκές συγκριτικά με την ανοιχτη ή διαδερμική υπό αξονική τομογραφία βιοψία ή βιοψία.

• Θωρακοσκόπηση :
  Γίνεται για διερεύνηση πλευριτικών συλλογών.
  Επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του υπεζωκότα, τη λήψη βιοψιών.
  Η εξέταση αυτή συνήθως απαιτεί βραχεία νοσηλεία (2-3 ημέρες), καθώς παραμένει θωρακικός σωλήνας για παροχέτευση και παρακολούθηση.

• Άκαμπτη βρογχοσκόπηση για:
  – Αφαίρεση ξένων σωμάτων ή όγκων από τους αεραγωγούς.
  – Τοποθέτηση stent σε αεραγωγούς

Θα πονέσω;

Κατά τη διάρκεια των εξετάσεων δεν θα αισθανθείτε πόνο, καθώς όλες οι πράξεις γίνονται με μέθη (συνειδητή καταστολή) που εξασφαλίζει χαλάρωση και άνεση.
Μετά τη βρογχοσκόπηση, μπορεί να υπάρχει παροδικός πονόλαιμος, βήχας ή κόπωση, τα οποία υποχωρούν γρήγορα.
Μετά από θωρακοσκόπηση, ενδέχεται να υπάρχει πόνος ή ενόχληση στο σημείο εισόδου του θωρακοσκοπίου, που αντιμετωπίζεται με ήπια αναλγητικά και υποχωρεί σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες.

Είναι με νάρκωση ή με μέθη;

Συνήθως γίνεται μέθη, δηλαδή ήπια φαρμακευτική καταστολή υπό συνεχή παρακολούθηση.
Σε πιο σύνθετες πράξεις (π.χ. εκτεταμένες επεμβάσεις στους αεραγωγούς ή δύσκολες θωρακοσκοπήσεις) μπορεί να χρειαστεί γενική αναισθησία, πάντα με πλήρη ασφάλεια και υποστήριξη.

Υπάρχουν αντενδείξεις;

Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις οι επεμβατικές πράξεις δεν συνιστώνται προσωρινά ή καθόλου, όπως:

• σε ασθενείς με σοβαρή καρδιοαναπνευστική αστάθεια,
• σε διαταραχές πηκτικότητας του αίματος (π.χ. αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας),
• όταν υπάρχει ανικανότητα συνεργασίας ή ανοχής της διαδικασίας (π.χ. έντονη δύσπνοια χωρίς υποστήριξη).

Ο θεράπων ιατρός εκτιμά πάντα ξεχωριστά κάθε ασθενή, ώστε να διασφαλίζεται ότι η πράξη είναι ασφαλής και ωφέλιμη.

Πόσο διαρκεί η εξέταση και πώς γίνεται η ανάρρωση;

Η διάρκεια εξαρτάται από το είδος της πράξης, αλλά συνήθως κυμαίνεται από 15 έως 60 λεπτά.
Οι περισσότερες επεμβάσεις γίνονται χωρίς νοσηλεία, με παραμονή λίγων ωρών για παρακολούθηση.
Η θωρακοσκόπηση, αντίθετα, απαιτεί νοσηλεία 2-3 ημερών, ώστε να παρακολουθηθεί η λειτουργία του πνεύμονα και να αφαιρεθεί με ασφάλεια ο θωρακικός σωλήνας.

Υπάρχουν κίνδυνοι;

Όπως κάθε ιατρική πράξη, έτσι και οι επεμβατικές πνευμονολογικές έχουν πιθανούς, αλλά σπάνιους κινδύνους, όπως αιμορραγία, βήχας ή προσωρινή δυσφορία.
Όλα γίνονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον, με αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και εξειδικευμένο προσωπικό.

Πού μπορώ να απευθυνθώ;

Οι επεμβατικές πνευμονολογικές πράξεις πραγματοποιούνται σε χώρους ειδικά διαμορφωμένους και εξοπλισμένους, με ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ειδικά εκπαιδευμένο στην Επεμβατική Πνευμονολογία.
Ο θεράπων πνευμονολόγος σας μπορεί να σας καθοδηγήσει για το κατάλληλο μέρος και τη διαδικασία που χρειάζεται.

Τι πρέπει να κάνω πριν την επεμβατική πράξη;

Ο γιατρός σας θα σας δώσει οηγίες.
Συνήθως χρειάζεται να είστε νηστικός, να έχετε πρόσφτατες εξετάσεις αίματος, όπως και απεικονιστικές εξέτασεις (αξονική τομογραφία θώρακος).
Επίσης ίσως χρειαστεί να διακόψετε προσωρινά κάποια φάρμακα όπως αντιπηκτικά.
Καλό είναι την ημέρα της εξέτασης να συνοδεύεστε από κάποιον.